freedom island
2 girls in love…Αρχείο για Ιουνίου 22, 2008
Thomas Ostermaier
Τόμας Οστερμάγιερ
στην ΙΩΑΝΝΑ ΚΛΕΦΤΟΓΙΑΝΝΗ
|
Δεν υπάρχει λύση στο ερώτημα του Αμλετ. Να συνεχίσουμε ή να σταματήσουμε; Μερικοί, όπως η Σάρα Κέιν, παίρνουν την απόφαση να αυτοκτονήσουν. Αλλά με τον τρόπο που περνάμε τη ζωή μας είναι σαν να διαπράττουμε ομαδική αυτοκτονία |
Αν πάρουμε ως δεδομένο το ότι πάντα αναζητάτε τα κοινά σημεία ανάμεσα σε εσάς και τους θεατρικούς ήρωες, πού ταυτίζεστε με τον Αμλετ, τον οποίο έχετε χωρίς περιστροφές αποκαλέσει «ηλίθιο»;
«Ο Αμλετ είναι τόσο ηλίθιος όσο είμαι κι εγώ. Συγκρίνοντας τον Αμλετ με τη σύγχρονη ζωή, ειδικά της δικής μου γενιάς, διαπιστώνω την εξής ουσιώδη διαφορά:
σήμερα όλοι μας γνωρίζουμε την αδικία που επικρατεί στον κόσμο. Ολοι μας γνωρίζουμε τα πρόβλήματα που έχει προκαλέσει η παγκοσμιοποίηση, την κρίση στον Τρίτο Κόσμο, το πώς εκμεταλλευόμαστε τις ζωές ανθρώπων μαζί με τις πηγές των χωρών τους, όπως γνωρίζουμε και πως η ιδεολογία του ελεύθερου καπιταλισμού ανοίγει τις αγορές για να διεισδύσουν ξένα συμφέροντα. Ολοι μιλάνε για την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας και κανείς δεν λέει ότι το 60% της ανάπτυξης είναι κέρδη των ξένων επιχειρήσεων που έχουν επενδύσει στη χώρα. Δυστυχώς, η παγκοσμιοποίηση είναι πολύ μεγάλο ψέμα. Ολοι γνωρίζουμε τις αδικίες που διαπράττονται, αλλά κανείς δεν αντιδρά. Δεν υπάρχει μια πολιτική κίνηση και όλοι βρίσκουμε δικαιολογίες για την απραξία μας. Λέμε “πρέπει να λάβουμε υπόψη μας τις σύνθετες παραμέτρους για τις δικτατορίες στην Αφρική, τους φονταμενταλισμούς στις αραβικές χώρες και την αδικία στα Βαλκάνια”».
Ολα όσα αναφέρατε πώς ακριβώς συνδέονται με τον «Αμλετ» σας;
«Η πολυπλοκότητα της σύγχρονης συγκυρίας μάς κάνει να μην ενεργούμε. Αυτό είναι και το πρόβλημα στον πυρήνα του “Αμλετ”, που στην πραγματικότητα είναι ένα πρόβλημα διαλεκτικής.
Πάντα έχει μια δικαιολογία για να μη δράσει.
Ο δισταγμός και η απραξία του είναι θετικές ποιότητες. Και το ένα και μοναδικό λεπτό που δεν διστάζει και ενεργεί, σκοτώνει λάθος άνθρωπο, τον Πολώνιο. Γεγονός είναι ότι η δράση, λόγω της πολυπλοκότητας των δεδομένων ενός προβλήματος, είναι η λανθασμένη απάντηση. Ομως και η απραξία είναι εξίσου επιβλαβής με τη δράση. Αποτέλεσμά της είναι η αδικία που βλέπουμε στον κόσμο. Αυτή η πολυπλοκότητα μας τρελαίνει τελικά. Γι’ αυτό τρελαίνεται ο Αμλετ και γι’ αυτό λέω ότι είναι ηλίθιος. Είναι η τραγωδία του σύγχρονου κόσμου».
Δεν υπάρχει καμία λύση, δηλαδή;
«Η λύση είναι το ερώτημα του Αμλετ “Το be or not to be?”. Να συνεχίσουμε ή να σταματήσουμε; Μερικοί άνθρωποι αναλαμβάνουν την απόφαση να μη συνεχίσουν, όπως συνέβη με τη Σάρα Κέιν,που αυτοκτόνησε. Ισως και να είναι η επιλογή που αρμόζει σε όλο τον κόσμο. Γιατί σήμερα, με τον τρόπο που διάγουμε τη ζωή μας, διαπράττουμε ομαδική αυτοκτονία!».
Είναι ο τρόπος του θεάτρου να δίνει απαντήσεις;
«Καμία απάντηση δεν δίνω. Θέλω να δείχνω την αλήθεια της ζωής, ώστε οι θεατές να σοκάρονται και να αναρωτιούνται. “Είναι αλήθεια αυτό που είδα;”. Κι αν ναι, “έχει σχέση με τη ζωή μου;”. Κι έπειτα, “η ζωή μου είναι τόσο φρικτή, μήπως πρέπει να την αλλάξω;”. Επιστρέφοντας σπίτι ύστερα από μια παράστασή μου ο θεατής θα ήθελα να ενεργοποιήσει αυτά τα ερωτήματα».
Το θέατρο έχει τη δύναμη να αλλάξει τον κόσμο;
«Στο θέατρο αντί για τις δύο διαστάσεις σε κάθε πρόβλημα υπάρχουν τρεις. Το θέατρο είναι ζωή, παρ’ όλα αυτά έχει τη δυνατότητα της τρίτης εκδοχής.
Στη σκηνή μπορείς να παρακολουθήσεις από διαφορετικές γωνίες ένα πρόβλημα.
Αυτή είναι η δύναμη του θεάτρου, που γίνεται ολοένα και πιο σημαντικό. Στην εποχή της παγκοσμιοποίησης δεν μπορούμε να πούμε ψέματα στο θέατρο, ενώ η τηλεόραση, τα ΜΜΕ και το σινεμά ψεύδονται ασύστολα. Το θέατρο σήμερα αφορά τον κόσμο, κι εγώ θέλω οι δουλειές μου να απευθύνονται σε ένα μεγάλο κοινό. Για αυτό τον λόγο κάνω τον συμβιβασμό, κι ως διευθυντής της “Σάουμπινε” είμαι μέρος του συστήματος. Αλλά δεν παύω διαρκώς να προκαλώ τον εαυτό μου».
2 – 21/06/2008
απο την Ελευθεροτυπια
τα υπολοιπα επι σκηνης…
Χ.
Storming of the Bastille
και με ολο αυτο το μπαχαλο με τη Ζιεμενς λες να
καταρρευσει το πολιτικο μας συστημα?
να καταλαβουν οι Ελληνες ποσο στημενο ειναι το παιχνιδι?
και ετσι για αλλαγη να αφησουν το tv-control και να κατεβουν στους δρομους, λεει…
και να βγουν στο συνταγμα, και να αλωσουν τα πρωην ανακτορα…
και να δουμε σκηνες αποκαλυπτικες, μικρομεσαιους και χαμηλοσυνταξιουχους να παιρνουν κεφαλια…
πρεζακια να χτυπανε ενεσεις σε πρωην και νυν υπουργους υγειας…
πορνες να βιαζουν με στραπ ον υπουργους δημοσιας ταξης…
δεν ειναι κακο…
για φαντασου!
X.
“Ας τελειώνουμε με την τραγωδία κάθε χρόνο ξανά και ξανά…”
Το αρχαίο δράμα δεν είναι ατραξιόν
Το «νησιωτικό δράμα» του Β. Αλεξάκη δεν είναι μόνον παρωδία της «Φαίδρας» του Ευριπίδη αλλά και μπεκετικών ηρωίδων: της Γουίνι στις «Ευτυχισμένες μέρες» και των Βλαντιμίρ-Εστραγκόν στο «Περιμένοντας τον Γκοντό».
Δυο γυναίκες ηλικίας… τριών χιλιάδων ετών βρίσκονται απομονωμένες σ’ ένα νησί τριών τετραγωνικών μέτρων, δηλαδή σε απόσταση αναπνοής η μία από την άλλη: Η Φαίδρα (Αντιγόνη Αμανίτου) και η υπηρέτριά της Οινώνη (Χρήστος Βαλαβανίδης), που την τσατίζει αποκαλώντας την Φωφώ. Κάποτε ήταν καθηγήτριες σ’ ένα λύκειο αλλά το πλοίο τους ναυάγησε στο ξερονήσι. Εκείνες γλίτωσαν, δεν κατάφεραν όμως να σώσουν τους μαθητές τους.
Η Φωφώ και η Οινώνη δεν έχουν και πολλά να κάνουν όλη μέρα. Πετούν συνεχώς βότσαλα στη θάλασσα κι αυτό τους δίνει την εντύπωση ότι το νησί μικραίνει απ’ τις προσχώσεις ή μετατοπίζεται… Επίσης τσακώνονται αιωνίως, η Φωφώ βάφεται και στολίζεται κάθε πρωί, ενώ η Οινόνη προσπαθεί να οικειοποιηθεί, έστω για λίγο, το στέμμα της κυράς της. Κι ένα ωραίο πρωί εμφανίζεται στο νησί Ελληνοαμερικανός (Αλέξανδρος Μυλωνάς) με φουσκωτό και τάπερ με κεφτέδες της μαμάς… Αραγε η Φαίδρα και η Τροφός θα φύγουν μαζί του ή θα μείνουν στο νησί πιστές στο αέναο μπεκετικό παιχνίδι;
Ο Β. Αλεξάκης έγραψε τη «Φωφώ» μέσα σε λίγες μέρες πέρσι το καλοκαίρι.
Ηταν μια παλιά ιδέα που είχε μάλιστα σκεφτεί και για τον κινηματογράφο. Ο ίδιος χαρακτηρίζει το έργο του ως έναν «διάλογο ανάμεσα στην κλασική Ελλάδα και τη νεοελληνική κουρελαρία. Ας τελειώνουμε με την τραγωδία κάθε χρόνο ξανά και ξανά. Ολες οι ελληνίδες ηθοποιοί παλεύουν να γίνουν Ηλέκτρες και Αντιγόνες… Πρόκειται περί θρησκοληψίας και αφόρητης ρουτίνας. Μετριότατοι ηθοποιοί επαναλαμβάνουν κάκιστες παραστάσεις, λες και δεν υπάρχει άλλο θέατρο πλην του κλασικού. Ας σταματήσουμε για μερικά χρόνια να παίζουμε αρχαίο δράμα ή Αριστοφάνη-επιθεώρηση. Ας σκεφτούμε, κι όταν δημιουργηθεί αληθινή ανάγκη βλέπουμε τι και πώς θα το κάνουμε. Ο συνδυασμός τραγωδία-εκδρομή στην Επίδαυρο, σουβλάκια, παγωτά και παϊδάκια με απωθεί. Μου φαίνεται παρανοϊκή και εξευτελιστική για το αρχαίο δράμα αυτή η τουριστική ατραξιόν».
Ο ίδιος εκτιμά ότι μας λείπει εντελώς το χιούμορ, ενώ μας περισσεύει η σοβαροφάνεια. Οσο για το έργο του, «στο βάθος είναι πικρό. Είχα πολλούς λόγους να κοροϊδέψω αυτό που λέμε: “τραγωδία”, μέγα πάθος. Να γελάσουμε σε βάρος μας. Τη σοβαροφάνειά μας ήθελα να καλύψω παρωδώντας τη Φαίδρα: δύο ταλαίπωρες γυναίκες ριγμένες στο πέλαγος της κλασικής κουλτούρας».
Αν και ζει στο Παρίσι, ο Β. Αλεξάκης είναι πάντα ενήμερος για ό,τι συμβαίνει στην Ελλάδα αλλά καθόλου αισιόδοξος: «Χρειάζεται μορφωτική επανάσταση, με πρώτη κίνηση τον διαχωρισμό Εκκλησίας και κράτους. Οι διανοούμενοι, προσκολλημένοι στα κέντρα εξουσίας, δηλαδή στην τηλεόραση και την Εκκλησία, ας παίξουν το ρόλο τους. Να σταματήσουμε τα ψέματα στα σχολεία, να δούμε αντικειμενικά την ιστορία μας και να συζητήσουμε σοβαρά για το μέλλον. Πώς γίνεται να περνάει η άποψη ότι υπήρχε κρυφό σχολειό, ενώ ιστορικά στοιχεία το αμφισβητούν; Πώς εμπορευόμαστε την αρχαία Ελλάδα στους Ολυμπιακούς Αγώνες; Από τις τελετές έναρξης και λήξης μόνο τα καρπούζια μάς αφορούσαν».
Η κρίση του τύπου απασχολεί τον συγγραφέα που δηλώνει φανατικός αναγνώστης εφημερίδας και ακροατής ραδιοφώνου. «Είκοσι χρόνια δημοσιογράφος έχω δει πολλή τηλεόραση στη ζωή μου. Ολα τα δελτία ειδήσεων κι αυτές τις δήθεν ενημερωτικές εκπομπές όπου δεν μαθαίνεις τίποτα. Το μυαλό μπροστά στην εικόνα παύει να λειτουργεί. Μόνον όταν πιάσω την εφημερίδα στα χέρια μου νιώθω ότι ο συντάκτης με νοιάζεται, μου δίνει την ελευθερία να σκεφτώ».
Αυτή την περίοδο ο Β. Αλεξάκης γράφει καινούριο μυθιστόρημα. Ψάχνει να βρει την πρώτη λέξη που είπε ο άνθρωπος… «Δεν ξέρουμε γιατί μίλησαν οι πρόγονοί μας. Χιλιάδες χρόνια πριν μιλήσουν, είχαν τη δυνατότητα, όμως δεν το έκαναν. Ποια ανάγκη ώθησε στον σχηματισμό της πρώτης λέξης και όχι σε μια ακόμα κραυγή; Εκεί θέλω να φτάσω: στην πρώτη λέξη».
απο την Κυριακατικη Ελευθεροτυπια
7 – 22/06/2008
