freedom island

2 girls in love…

Τα τέσσερα στρέμματα έχουν καταντήσει απλό σλόγκαν.

            

Του Γιαννη Πολυζου*

Αναμφισβήτητα, σε αυτή τη συζήτηση για το χωροταξικό, δεν θα έπρεπε να λείπουν δύο σημαντικά στοιχεία. Το πρώτο είναι η δομή του οικιστικού χώρου. Κι αυτό προκύπτει από ένα αναμφισβήτητο γεγονός που είναι ότι περισσότεροι από το 1/3 των Ελλήνων ζουν στην Αθήνα. Η Μητροπολιτική Αθήνα των 100 Δήμων και Κοινοτήτων που τη συναποτελούν (διότι συμπεριλαμβάνεται πλέον και το Θριάσιο, τα Μεσόγεια κ.λπ.), αποτελεί ένα πανευρωπαϊκό φαινόμενο. Πουθενά αλλού, πλην της Λατινικής Αμερικής, δεν παρατηρείται αντίστοιχος υδροκεφαλισμός. Ενώ όμως το Χωροταξικό μιλά για πόλους και άξονες, λείπει από την πρότασή του ο τελικός στόχος: πολύ πιο ισόρροπη οικιστική συγκρότηση. Το ριζοσπαστικό θα ήταν να μην τονωθούν μόνο οι πόλεις που διαγράφουν το νοητό S (Πάτρα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Αλεξανδρούπολη), όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, αλλά να στηριχθούν οι μεσαίου μεγέθους πόλεις (Βόλος, Λάρισα, Ηράκλειο, Κοζάνη, Κομοτηνή), που βρίσκονται και πιο κοντά στην κλίμακα της Ελλάδας.

Το δεύτερο σημείο συζήτησης είναι η διάχυση του χώρου. Το Χωροταξικό προτείνει μεν την έννοια της Συμπαγούς Πόλης, χωρίς όμως να προχωρά σε τομές. Δεν θα έπρεπε να συνεχίσει να ευνοεί την «αξονική ανάπτυξη» κατά μήκος των δρόμων, αλλά να πει ξεκάθαρα ότι μεγάλα τμήματα αυτής της χώρας θα βρίσκονται από καθεστώς απόλυτης προστασίας, εκτός δόμησης. Σήμερα, επί της ουσίας, όλη η χώρα είναι δυνάμει οικοδομήσιμη. Τα τέσσερα στρέμματα έχουν καταντήσει απλό σλόγκαν.

* Ο κ. Γ. Πολύζος είναι αντιπρύτανης του ΕΜΠ και διευθυντής του Εργαστηρίου Αστικού Περιβάλλοντος

 

 

Του Γρηγορη Καυκαλα *

Οι αναφορές του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης στη Θεσσαλονίκη εξαντλούνται σε μια επιλεκτική καταγραφή κάποιων σημαντικών πτυχών της σημερινής κατάστασης και κάποιων επιθυμητών εξελίξεων χωρίς όμως στρατηγικές προτεραιότητες που θα αποτελούσαν τους πόλους προσανατολισμού της δημόσιας προσπάθειας και της ιδιωτικής πρωτοβουλίας στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής, της κοινωνικής συνοχής και της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας της πόλης. Οι αποσπασματικές αναφορές του Σχεδίου στη σημασία της Θεσσαλονίκης παραμένουν μετέωρες και δεν αξιοποιούν το γεγονός ότι θα μπορούσε να αναλάβει ως ισότιμος εταίρος πρωτοβουλίες ενίσχυσης της εδαφικής συνοχής του εθνικού και του ευρύτερου βαλκανικού χώρου. Απουσιάζει επίσης η αναφορά στην αντιμετώπιση των αναμενόμενων επιπτώσεων στην αστική διάχυση και την ιεραρχία των οικισμών. Στην περίπτωση αυτή, το περιεχόμενο της προτεινόμενης μητροπολιτικής διακυβέρνησης και οι προτεραιότητες της επικαιροποίησης του ρυθμιστικού σχεδίου της πόλης, στο οποίο επίσης δεν υπάρχει ρητή αναφορά, θα έπρεπε να τεθούν στο πλαίσιο των νέων ρόλων και προτύπων ανάπτυξης που θα έπρεπε να προβλεφθούν για την πόλη. Τελικά, αν και το ίδιο το γεγονός ότι το Σχέδιο προωθείται στη Βουλή είναι εξαιρετικά σημαντικό, χάνει την ευκαιρία διαμόρφωσης μιας ολοκληρωμένης προσέγγισης για την αντιμετώπιση των χρόνιων και κρίσιμων χωροταξικών προβλημάτων με την αξιοποίηση των σημαντικών δυνατοτήτων της δεύτερης πόλης της χώρας.

* Ο κ. Καυκαλάς είναι καθηγητής Τομέα Πολεοδομίας-Χωροταξίας στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων ΑΠΘ

            

Της Ρανιας Κλουτσινιωτη*

Οσον αφορά τα οικιστικά πράγματα, οι προσπάθειες οφείλουν να στραφούν προς δύο δεσμίδες συνεκτικών μέτρων, με στόχο την ανάσχεση των φαινομένων αφενός της μονοκεντρικής χώρας και αφετέρου της αλόγιστης κατασπατάλησης του χώρου της.

Σε ένα απολύτως μη μορφοποιημένο και χαώδες μοντέλο στον τομέα της κατοίκησης του χώρου, η επίτευξη εταιρικής σχέσης πόλης-υπαίθρου δεν μπορεί παρά να στηρίζεται στην ουσιαστική αποκέντρωση της Αθήνας προς επιλεγμένα –ισχυρά και με παράδοση– αστικά κέντρα, τα οποία μπορούν να συγκροτήσουν πραγματικούς πόλους και να οργανώσουν με τη σειρά τους τα ιδιαίτερα σημαντικά, τα λιγότερο σημαντικά και το συνολικό οικιστικό σύστημα της χώρας.

Συγχρόνως, είναι γνωστό ότι στην Ελλάδα έχει καταναλωθεί και εξακολουθεί να καταναλώνεται πολύτιμος χώρος από την άναρχη οικιστική ανάπτυξη, με αποτέλεσμα να καταστρέφονται καθημερινά τα τοπία και όλη η ύπαιθρος χώρα. Από την κατανάλωση του χώρου καταστρέφονται εξίσου και οι φυσικοί πόροι, διότι όταν οι αστικές χρήσεις διαχέονται, τότε η αύξηση των ποσοτήτων των οδικών δικτύων και όλων των υποδομών, των δικτύων ενέργειας, κ.ά. είναι εντυπωσιακή. Είναι λοιπόν κατεπείγον, με συγκεκριμένα μέτρα και αυστηρά χρονοδιαγράμματα, να περιορίζεται σταδιακά –έως την κατάργησή της, π.χ. έως το 2015– η εκτός σχεδίου δόμηση, ενώ συγχρόνως θα προωθείται η ανάσχεση της εξάπλωσης των πόλεων, με τη θεσμική κατοχύρωση περιγραμμάτων συμπαγούς πόλης και την κατάργηση της αυθαίρετης δόμησης.

* Η κ. Ράνια Κλουτσινιώτη είναι αρχιτέκτων-πολεοδόμος

            

Του Αθανασιου Αραβαντινου*

Μεταξύ των κενών του Νομοσχεδίου αναφέρω μόνο δύο:

 

1) Ανυπαρξία πλαισίου αρχών για τις Πόλεις

Ενώ αναφέρονται κάποια συμπτώματα στις πόλεις (κυκλοφοριακό, ρύπανση), δεν αναδεικνύονται τα αίτια της προβληματικότητάς τους σε όλα τα επίπεδα, από το οικόπεδο και το οικοδομικό τετράγωνο μέχρι τις τσιμεντοποιημένες θλιβερές συνοικίες με τον υπέρμετρο οικοδομικό όγκο, τον άθλιο δημόσιο χώρο και τις ανεπαρκείς κοινωνικές εξυπηρετήσεις. Η παράλειψη θα πρέπει τουλάχιστον να περιορισθεί με κάποιες τολμηρές προσθήκες στο νομοσχέδιο. Παράλληλα, όμως –και το προτείνω στο ΥΠΕΧΩΔΕ– πρέπει να προστεθεί και ένα ακόμα Ειδικό Χωροταξικό «για το οικιστικό δίκτυο και τις πόλεις».

2) Ανυπαρξία πολιτικής για τη δόμηση εκτός Σχεδίου

Πιστεύω ότι, εάν δεν προκριθεί η κατάργησή της, θα πρέπει να επιβληθούν αναστολές οικοδομικών εργασιών, τουλάχιστον στις πιο ευάλωτες περιοχές (περιαστικές, ακτές, κ.λπ.), ώσπου να σχεδιαστούν τα μέτρα, που πρέπει να είναι αυστηρά και να αναφέρονται και σε υφιστάμενα κτίρια. Για παράδειγμα, είναι αναγκαία η αύξηση σε μόνιμη βάση της φορολογίας και των δημοτικών και λοιπών τελών. Ακόμα και η επιβολή περιβαλλοντικού φόρου μπορεί να θεσπιστεί –σε νόμιμα και φυσικά και αυθαίρετα εκτός σχεδίου– με βάση την αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει». Είναι τεράστιες οι αρνητικές επιπτώσεις που έχει η ανέγερση διάσπαρτων οικοδομών πάνω στην αγροτική γη (όχι μόνο στα δάση, τα βουνά, τον αιγιαλό), αλλά ακόμα και στα χέρσα. Εξάλλου, και οι λειτουργικές και οικονομικές επιπτώσεις για την Πολιτεία είναι δυσβάσταχτες με την εκ των υστέρων αναγκαστική και ανορθολογική διασπορά των δικτύων υποδομής και των κοινωνικών λειτουργιών στις τυχαίες αυτές θέσεις.

Αντίθετα, η ενίσχυση της αγροτικής γης ιδιαίτερα σε περιοχές γύρω από τα αστικά κέντρα συμβάλλει αποφασιστικά στην αειφορία πόλης και υπαίθρου.

* Ο κ. Αθ. Αραβαντινός είναι ομότιμος καθηγητής του ΕΜΠ

πηγή: “Καθημερινή”

 

λενα

 

 

 

 

No comments yet»

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: